त्रिलोचन कोइराला
बैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीले विदेशमा नै सहकारी स्थापना गरी संचालन गर्छन भन्ने कल्पना गर्नु नसकिरहेको बेला युएईको दुवाइमा उग्रचण्डी बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाको स्थापना भई संचालन भइरहेको छ ।
नेपालमा एक ब्याक्ति एक सहकारी नारा बनाई गाउँ गाउँ मा सहकारी खुल्ला रहेको बेला दुवाइमा रोजगारीमा रहेका नेपालीहरुले सहकारी स्थापना गरेका हुन । २०६६ माघमा स्थापना भएको सहकारीले २ बर्षमा २५ लाख बढी बचत संकलन गरी एक राम्रो उदाहरण बनेको छ । १५ जना नेपालीहरुले सामान्य बचतको निम्ति संचालन गरेको उक्त सहकारी अहिले नेपालीका अलावा,भारतीय,बंगालादेश तथा फिलिपिनी नागरिक पनि सहकारीमा आवद्ध छन । सहकारीमा अहिले ९५ जना सदस्य रहेको ब्यावस्थापक पिर्थ सुबेदी बताउछन ।
पुर्णचन्द्र न्यौपाने को संयोजनमा स्थापित सहकारीको पहिलो साधारण सभा मार्फत झापाका लिला प्र खरेलको अध्यक्षतमा समिति गठन भएको छ । समितिको उपाध्यक्ष चोलाकान्त न्यौपाने ,सचिव टेकेन्द्र बुढाथोकी,कोषाध्यक्ष पवन कुमार शाह, ब्याबस्थापन पृथ सुबेदी रहेका छन । त्यस्तै सदस्यहरु दिव्यराज खतिवडा, धन बा विक ,सल्लाकार पुर्णचन्द न्यौपाने रहेका छन ।
ब्याक्तिगत रुपमा चर्को ब्याजदर ऋण लगानी लगाउने प्रचलनलाई विस्थापित गर्न स्थापना भएको सहकारीले हाल सदस्य भित्र न्युन ब्याजदरमा ऋण लगानी गलाउने गर्दछ । साथै ब्याज मार्फत आम्दानी आफना सेयर सदस्यहरुको आकस्मित आउने आर्थिक संकटलाई निवारण गर्नु सहयोग पनि गरिने सचिव बुढाथोकी बताउछन । उनि थप्छन हाम्रो सहकारीको उदेश्य मुनाफा भन्दा पनि नगद सुरक्षा तथा आपसि सहयोग पनि हो ।
दीर्घकालीन रुपमा नेपालमा नै यस सहकारीलाई स्वरोजगारी तथा व्यवसायमुखी आर्थिक सस्थाको रुपमा विकाश गर्ने लक्ष दिएको सहकारीमा मासिक प्रतिव्याक्ति नेपाली रु ४५०० बचत गर्नै गरिएको छ ।
१. सहकारी स्थापना गर्ने सोच कसरी भयो ?
ड्ड हाम्रो यस सहकारी स्थापना हुन पूर्ण व्यक्तिगत रुपमा ज्यादै चर्को ब्याजमा ऋण लगानी लगाइन्थ्यो, त्यसलाई निवारण गर्न के गर्ने भन्ने हामी ३÷४ जनाले आपसी सल्लाह गर्दा नेपालमा पनि हामीले सहकारीमा काम गरेको हुँदा सहकारी स्थापना गरौं भन्ने सल्लाह भयो ।
२. निवाकरण भयो त व्यक्तिगत लगानी ?
ड्ड निवाकरण कहां हुन्छ र ? तथापी नगन्य रुपमा छ त्यो वयक्तिगत लगानी । अहिले हाम्रो सहकारीमा धेरै रकम आइसकेको हुनाले प्राय कोही पनि व्यक्तिसँग ऋण माग्न जानै पर्दैन ।
३. कसरी व्यवस्थापन गर्न हुन्छ सहकारी ?
ड्ड पहिलो करा त मन मिलेपछि असम्भव नहुँदोरहेछ भन्ने उदाहरण पनि हो यो सहकारी । हामी सबै सदस्यको तलब एकै दिन आउने हुँदा तलब प्राप्त गरेको २ दिन सम्म निश्चित व्यक्तिलाई आर्थिक जिम्मा लगाई बचत संकलन तथा ऋण लगानी लगाउने गरिन्छ । फेरी हामी प्राय एकै क्याम्पमा बस्ने पनि हुँदा अझ सजिलो भएको छ ।
४. यो त परदेश हो, ऋण लिएर ऋणी भाग्छन् होला नि, होइन ?
ड्ड हाम्रो सहकारी मार्फत ऋणमा नगद लिई नतिर्ने त असम्भव नै हुन्छ । कम्पनीको व्यवस्थापनमा हामी आफैं छौं । म मेनपावर कोअर्डिनेटर छु ,व्यवस्थापक पृथ गणस्तर मापक कोर्अिर्डनेटर हुनुहन्छ भने सचिब टिकेन्द्र साइट सपरभाइजर हुनुहन्छ । हाम्रो जानकारी बिना कसैको छटी पास हदैन । त्यसकारण सहकारीबाट ऋण लिएर भाग्ने सम्भावना ज्यादै कम हुन्छ ।
५. सहकारीको आगामी कार्यक्रम के के छ ?
ड्ड सामान्यरुपमा सञ्चालन गरिएपनि अहिले हामी वृहत रुपमा गइसकेका छौं । परदेशमा विभिन्न कारणले संकटमा परेका नेपाली दाजभाइलाई सहयोग पनि गर्दै आएका छौं । यसलाई अझ बृहत रुपमा अगाडि बढाउन चाहन्छौं । साथै हामी नेपालमा फर्किएर पनि सामाजिक तथा स्वराोजगार क्षेत्रमा काम गर्ने योजनामा छौं ।
 |
नेपालमा एक ब्याक्ति एक सहकारी नारा बनाई गाउँ गाउँ मा सहकारी खुल्ला रहेको बेला दुवाइमा रोजगारीमा रहेका नेपालीहरुले सहकारी स्थापना गरेका हुन । २०६६ माघमा स्थापना भएको सहकारीले २ बर्षमा २५ लाख बढी बचत संकलन गरी एक राम्रो उदाहरण बनेको छ । १५ जना नेपालीहरुले सामान्य बचतको निम्ति संचालन गरेको उक्त सहकारी अहिले नेपालीका अलावा,भारतीय,बंगालादेश तथा फिलिपिनी नागरिक पनि सहकारीमा आवद्ध छन । सहकारीमा अहिले ९५ जना सदस्य रहेको ब्यावस्थापक पिर्थ सुबेदी बताउछन ।
पुर्णचन्द्र न्यौपाने को संयोजनमा स्थापित सहकारीको पहिलो साधारण सभा मार्फत झापाका लिला प्र खरेलको अध्यक्षतमा समिति गठन भएको छ । समितिको उपाध्यक्ष चोलाकान्त न्यौपाने ,सचिव टेकेन्द्र बुढाथोकी,कोषाध्यक्ष पवन कुमार शाह, ब्याबस्थापन पृथ सुबेदी रहेका छन । त्यस्तै सदस्यहरु दिव्यराज खतिवडा, धन बा विक ,सल्लाकार पुर्णचन्द न्यौपाने रहेका छन ।
ब्याक्तिगत रुपमा चर्को ब्याजदर ऋण लगानी लगाउने प्रचलनलाई विस्थापित गर्न स्थापना भएको सहकारीले हाल सदस्य भित्र न्युन ब्याजदरमा ऋण लगानी गलाउने गर्दछ । साथै ब्याज मार्फत आम्दानी आफना सेयर सदस्यहरुको आकस्मित आउने आर्थिक संकटलाई निवारण गर्नु सहयोग पनि गरिने सचिव बुढाथोकी बताउछन । उनि थप्छन हाम्रो सहकारीको उदेश्य मुनाफा भन्दा पनि नगद सुरक्षा तथा आपसि सहयोग पनि हो ।
दीर्घकालीन रुपमा नेपालमा नै यस सहकारीलाई स्वरोजगारी तथा व्यवसायमुखी आर्थिक सस्थाको रुपमा विकाश गर्ने लक्ष दिएको सहकारीमा मासिक प्रतिव्याक्ति नेपाली रु ४५०० बचत गर्नै गरिएको छ ।
नेपालमा सामाजिक तथा स्वरोजगार क्षेत्रमा काम गर्छौं ।
अध्यक्षः— लिला खरेलसँगको कुराकानी
१. सहकारी स्थापना गर्ने सोच कसरी भयो ?
ड्ड हाम्रो यस सहकारी स्थापना हुन पूर्ण व्यक्तिगत रुपमा ज्यादै चर्को ब्याजमा ऋण लगानी लगाइन्थ्यो, त्यसलाई निवारण गर्न के गर्ने भन्ने हामी ३÷४ जनाले आपसी सल्लाह गर्दा नेपालमा पनि हामीले सहकारीमा काम गरेको हुँदा सहकारी स्थापना गरौं भन्ने सल्लाह भयो ।
२. निवाकरण भयो त व्यक्तिगत लगानी ?
ड्ड निवाकरण कहां हुन्छ र ? तथापी नगन्य रुपमा छ त्यो वयक्तिगत लगानी । अहिले हाम्रो सहकारीमा धेरै रकम आइसकेको हुनाले प्राय कोही पनि व्यक्तिसँग ऋण माग्न जानै पर्दैन ।
३. कसरी व्यवस्थापन गर्न हुन्छ सहकारी ?
ड्ड पहिलो करा त मन मिलेपछि असम्भव नहुँदोरहेछ भन्ने उदाहरण पनि हो यो सहकारी । हामी सबै सदस्यको तलब एकै दिन आउने हुँदा तलब प्राप्त गरेको २ दिन सम्म निश्चित व्यक्तिलाई आर्थिक जिम्मा लगाई बचत संकलन तथा ऋण लगानी लगाउने गरिन्छ । फेरी हामी प्राय एकै क्याम्पमा बस्ने पनि हुँदा अझ सजिलो भएको छ ।
४. यो त परदेश हो, ऋण लिएर ऋणी भाग्छन् होला नि, होइन ?
ड्ड हाम्रो सहकारी मार्फत ऋणमा नगद लिई नतिर्ने त असम्भव नै हुन्छ । कम्पनीको व्यवस्थापनमा हामी आफैं छौं । म मेनपावर कोअर्डिनेटर छु ,व्यवस्थापक पृथ गणस्तर मापक कोर्अिर्डनेटर हुनुहन्छ भने सचिब टिकेन्द्र साइट सपरभाइजर हुनुहन्छ । हाम्रो जानकारी बिना कसैको छटी पास हदैन । त्यसकारण सहकारीबाट ऋण लिएर भाग्ने सम्भावना ज्यादै कम हुन्छ ।
५. सहकारीको आगामी कार्यक्रम के के छ ?
ड्ड सामान्यरुपमा सञ्चालन गरिएपनि अहिले हामी वृहत रुपमा गइसकेका छौं । परदेशमा विभिन्न कारणले संकटमा परेका नेपाली दाजभाइलाई सहयोग पनि गर्दै आएका छौं । यसलाई अझ बृहत रुपमा अगाडि बढाउन चाहन्छौं । साथै हामी नेपालमा फर्किएर पनि सामाजिक तथा स्वराोजगार क्षेत्रमा काम गर्ने योजनामा छौं ।
